2. Kamertraining

Zowel in de Betsberg als in de Kerhoek kunnen jongeren zich via kamertraining voorbereiden op Begeleid Zelfstandig Wonen. Er zijn meerdere plaatsen beschikbaar: individueel of in duo-variant. Het opzet is het bevorderen van praktische, sociale en maatschappelijke redzaamheid van de jongere, in het perspectief van het zelfstandig wonen. Het ruime, abstracte en vage begrip "zelfstandigheid" wordt hierbij geconcretiseerd en gedifferentieerd. Al te vaak hebben jongeren de mond vol van zelfstandig zijn zonder terdege te beseffen over wat dit zoal gaat. Kamertraining is een mooie werkvorm om hierop zicht te krijgen.

In een kamertrainingsprogramma leert een jongere (in principe vanaf 16 jaar, feitelijk vanaf 17 jaar) groeiend omgaan met de gewone eisen van een zelfstandig leven, zij het nog binnen de veilig-beschermende en structurerende muren van de voorziening. Daarbij wordt er voorzien in een vangnet door permanente aanwezigheid van begeleiding op de campus, waarop de jongere kan terugvallen indien nodig.

Daarbij staat enerzijds de training van woonvaardigheden centraal: budgetteren, boodschappen doen, koken, wassen en strijken, zelfstandig opstaan. Anderzijds is er een voortgezette individuele begeleiding op relationeel en psycho-sociaal vlak.

In overleg met de betrokkenen worden de modaliteiten van de begeleiding uitgetekend en wordt met de jongere een begeleidingscontract opgesteld.

De deeltijds vrijgestelde vaste studiobegeleider oriënteert zijn tussenkomsten in hoofdzaak doegericht, zonder daarom voorbij te gaan aan intrapersoonlijke noden. We merken dat (samen) doen belangrijk is. Door dingen met de jongere te ondernemen, is hij vaak gemakkelijker over de streep te trekken om tot activiteiten te komen. Er ontstaat dan vaak sneller een sfeer waarin “praten over” een minder beladen iets wordt, of waar hij dingen doet waartoe hij zich voordien niet in staat achtte. De gerichtheid op zelf keuzes (leren) maken stijgt. Het is een opgave in de begeleiding de jongere te helpen om te ontdekken wat hij zoal belangrijk vindt. Wederzijds vertrouwen is een niet te onderschatten gegeven in de begeleidingsrelatie. De kern van de begeleiding bestaat erin dat de begeleider zichzelf “present stelt”. Wij willen jongeren de kans bieden om te experimenteren, om te leren uit hun (ook negatieve) ervaringen. We willen hen leren omgaan met een groeiende ruimte en vrijheid. Maar dit gaat hand in hand met voortdurende gesprekken, problem solving-technieken, confronteren, incidentbesprekingen, geven van feedback en noem maar op. Daarnaast worden de praktische en woonvaardigheden verfijnd. De zoektocht naar eigen sociale steunpunten wordt intensiever. De deelname aan het "gewone" sociale en maatschappelijke leven wordt naar voor geschoven. Contacten met familie en betekenisvolle derden worden hier zo mogelijk nog belangrijker. We zien kamertraining in sé nog steeds als een onderdeel van de totale hulpverlening aan het desbetreffende gezin.

We opteren voor de volgende begeleidingsprincipes: zelfbepaling, zelfwerk-zaamheid, doelduidelijkheid, realiteitsprincipe, nadruk op het (samen) doen, opnemen van verantwoordelijkheid, ervaringsgericht leren, eigen keuzes maken, experimenteerruimte bieden, overlegmodel.

We proberen met de bewoner te sleutelen aan diens besef dat hij iets aan zijn eigen situatie kan veranderen. Op het ogenblik dat de jongere zijn eigen aandeel in situaties onder ogen ziet en ervaart dat hij invloed kan uitoefenen op die situatie, krijgt hij weer perspectief.

Voor iemand kamertraining kan starten, dient hij zich in de leefgroep voor te bereiden bij middel van een apart "Werkboek". Bij de start van de kamertraining steken we hem een figuurlijke pluim op de hoed tijdens een ritueel moment, (zo mogelijk) in aanwezigheid van ouders en consulent. We bespreken een eigen vrijetijdsinvulling en budget. We introduceren een "huurcontract" en halen de sociale steunpunten een flink stuk naar voor.